home>guides>dvd re-authoren
Hoe voorzie je een dvd van andere ondertiteling.
Introductie
Ik realiseer me terdege dat er een heleboel guides op het web te vinden zijn
die mooi uitleggen hoe je van een DivX een dvd maakt, of guides hoe je tot in
perfectie een dvd kopieert. Ik was echter op zoek naar een guide waarmee ik
mijn Japanse import-dvds eenvoudig kan voorzien van ondertiteling. Met hulp
van Koffie en een paar andere sites heb ik een kleine guide geschreven voor
mezelf om het proces helder in kaart te brengen.
Wat hebben we nodig (of: wat heb ik gebruikt om tot
een goed resultaat te komen)
DVD-decrypter (rippen)
VOBedit
(demultiplexen)
Aegisub of SubStation
Alpha (subscript maken en timen)
Een willekeurige audio-editor (time-wav maken)
Subtitle Workshop
(subconversie)
Sub2STL
(subconversie)
IFOedit of DVD Maestro
(authoring)
DVD Shrink (afromen)
Nero Burning ROM (image maken/dvd
branden)
Daemon
Tools (nacontrole)
Een softwarematige dvd-speler (nacontrole)
Rippen
Je ript je dvd naar je harde schijf met DVD-Decrypter.
Dit is kinderlijk eenvoudig: start DVD-Decrypter, geef aan waar de bestanden
moeten staan en klik op de grote knop met een dvd en een harddisk-pictogram
erop.
Tien minuten later staat alles op je harde schijf.
Demultiplexen
De aldus verkregen VOBs en IFOs trek je uit elkaar (demultiplexen). Dit kan
met DVD-Decrypter gelijk bij het rippen, maar vanwege bitrate-problemen doe
ik het met VOBedit.
Dit levert je een M2V-bestand op en, al naar gelang de bron, een AC3- of WAV-bestand.
Het WAV-bestand kun je ook gebruiken na conversie in bijvoorbeeld Wavelab om
je sub te timen, maar houd wel je originele WAV-bestand want die moet op je
dvd komen. Eventueel kun je je WAV-bestand nog converteren naar een AC3-bestand;
neemt minder ruimte in op je dvd.
Demuxen duurt een paar minuten.
Subscript maken
Je maakt een lijst van ondertitels in Aegisub of SubStation Alpha (SSA) in de juiste volgorde en die time je. Zorg ervoor dat er geen (semi)-identiek getimede objecten instaan;
na conversie naar SRT en/of STL gaat dat onherroepelijk mis en gaat je sub out-of-sync.
Een oplossing hiervoor is een event te splitsen; als een van de karakters bijna
op hetzelfde moment iets zegt als een ander, en die is bijvoorbeeld later klaar,
dan krijg je zoiets in je script:
1 0:08:12.75 0:8:14.25 0:00:01.50 Listen to me!
2 0:08:13.75 0:8:15.25 0:00:02.50 Why should I listen to you?
Event 1 is later klaar dan het moment waarop event 2 begint. SSA zet bijvoorbeeld in de voorvertoning die
nieuwe regel boven de eerste, maar dat werkt niet meer na conversie, en de subtrack
gaat achterlopen, of gooit op goedkopere spelers zelfs het bijltje erbij neer,
waarbij hij vaak ook het beeld en het geluid meeneemt.
Een correcte versie ziet er zo uit: (| is een linebreak)
1 0:08:12.75 0:8:13.75 0:00:01.00 Listen to me!|
2 0:08:13.75 0:8:14.25 0:00:00.50 Listen to me!|Why should I listen to you?
3 0:08:14.25 0:8:15.25 0:00:01.00 Why should I listen to you?
De linebreak helpt om de eerste zin op dezelfde plek te houden als de tweede
zin verschijnt, anders verspringt de eerste regel zodra de tweede regel erbij
komt.
Met wave-timing (8 bit, 11kHz, mono voor SSA, maar Aegisub is niet zo kieskeurig) kun je redelijk snel op het gehoor
de boel timen; een script met 700 regels voor drie kwartier video kost me ongeveer
4 tot 5 uur; ligt vooral in de vraag of er veel kot na elkaar gesproken wordt.
Tip: sub je opening en ending één keer en sla die apart op in een .SSA-file. Het enige wat je dan nog hoeft te doen is de bewuste file in je andere scriptfile te plakken en de regels te shiften waar dat nodig is (niet elke aflevering is exact 23 minuten
Subconversie
Sla het bestand op als SSA en converteer het bestand met Subtitle Workshop naar
een SRT-bestand. Dit zou voor PAL-dvds voldoende moeten zijn, en kun je direct
door naar Sub2STL.
Met NTSC-dvds ligt het anders. Ik had ongeloofelijke problemen met het synchroon
lopen van mijn ondertitel bij de subjob die ik doe, dus ben ik nog wat rond
gaan kijken. Zo kwam ik bij dvd2dvd-r.be
uit, die MaestroSBT gebruikten voor het maken van een SRT-bestand. Bij die conversie
kun je aangeven welk font je wilt hebben en in welke grootte.
In Subtitle Workshop kun je ook aangeven dat je output naar 30 moet, dus dat doen we dan ook, aangezien dat in Sub2Stl niet kan.
Open Sub2STL, en open daarin je SRT bestand.
Klik op de knop met het driehoekje links van "Arial 36 pt" en wijzig
deze met de hand naar 30 pts. Dit is voor normale TV's voldoende (subs nemen
amper ruimte in, dus je kun ook nog experimenteren met diverse groottes). Vergeet ook niet om beide outlines op 15 zwart te zetten en je text op 15 wit. Background blijft op 0. Op die manier krijg je scherp gestoken ondertitels.
Authoring
Eindelijk, het is zover, alles is geconverteerd en we kunnen aan de slag.
Authoren kan in een aantal commercieel verkrijgbare programma's, maar ook in
freeware. Het ligt er maar net aan hoeveel je wil en wat je tot je beschikking
hebt. IFOedit is freeware, DVD Maestro is een commercieel pakket wat niet meer
wordt verkocht. Hieronder een beschrijving met DVD Maestro (met dank aan Koffie)
en IFOedit.
DVD Maestro
Files laden en parsen
Als je DVD Maestro geopend hebt (tijdens het openen krijg je een foutmelding
als je geen hardwarematige MPEG-decoder hebt, waardoor je de Preview niet kunt
gebruiken; gewoon op OK klikken), zie je rechts onderin je "Asset Bin".
Hier staan alles files geladen die je in je project gebruikt. Wil je een file
gebruiken dan zul je die eerst daar moeten loaden.
Begin dus met het laden van je AC3 en M2V files (je kunt bij het openen multiple
files laden). Dit doe je als volgt:
Rechtermuisklik (in de Asset Bin) en kies van voor "Import Media Asset".
Het kan met een grote M2V een minuut of 10 duren voordat deze volledig geparsed
is (hij schrijft dan een file weg welke het parsen de volgende keer enkele seconden
maakt).
Mocht VD bij het extracten van WAV als AC3 de mist in gegaan zijn een error
geven (iets omtrent WAV/PCM) dan zul je dat opnieuw moeten doen:
Pak de .AC3 die je ge-extract hebt (maar een error geeft) en geef deze als
input aan AC3Machine, maak een nieuwe output en laat deze lopen.
De .AC3 file die hier uitkomt, voer je aan DVD Maestro.
Bokkende m2v-files kun je in de pas laten lopen met ReStream.
Main Movie aanmaken
Links bovenin de tree dubbelklik je op "Movie1", vervolgens sleep
je vanuit de Asset Bin je M2V file naar de tijdlijn. Je ziet nu je film over
de gehele tijdlijn staan (indien je nog niets aan de PAL/NTSC settings gedaan
hebt zal er grvaagd worden of dat gezet moet worden, dit kun je accpeteren).
Herhaal deze stap voor je AC3 file.
Vervolgens kun je voor het overzicht eventjes je tijdlijn iets uitzoomen (default
pakt 'ie een paar minuten over de gehele breedte van je scherm meen ik).
Indien je movie een 4:3 film is, hoef je niks te doen. Is het een 16:9 film
(puur 16:9 / 4:3 verhaal los van de echte resoluties), doe dan het volgende:
In de window van je movie, heb je onderin (en de alleronderste balk van dit
windowtje) nog wat extra info staan. Zo staat daar ook een beetje links de tekst
"4:3" klik deze aan, en je kunt het wijzigen naar diversen waardes.
Kies hier voor : "16:9 LB / PS"
Wat we nu nog moeten doen met deze movie is het aanmaken van de subs.
Doe dit als volgt:
- Klik 1 keer op de eerste sub (ENG naast het ABC icoontje) en wijzig dit (indien
van toepassing) naar "Dutch - NL".
Dutch is namelijk de benaming van de taal en NL is de officiele afkorting zoals
deze ook door je dvdspeler herkend zal worden.
- In de tijdlijn doe je een rechtermuisklik en kies je voor de optie "Import
subtitles file" en selecteer je de eerder aangemaakte STL file
Voor de netheid gaan we nu ook nog even chapterstops aanmaken, dat maakt het
bekijken een stuk aangenamer.
Persoonlijk zet ik aan het begin van elke aflevering een chapterstop, lekker
makkelijk.
Helemaal bovenin de window van je Movie zie je een vlak met WallClock en daar
de tijdverdeling. Dat is de tijdverdeling van je tijdlijn. Deze kun je dus in-
en uitzoomen.
Je kunt dus zo zoomen dat je een goed overzicht van je tijdslijn hebt.
Nadat je dat gedaan hebt, kun je in het vlak onder de wallclock (het vlak waar
bij het bewegen van de muis ook de tijd wijzigt) de chapters aanmaken.
Eerst moeten we daar eenmalig een setting voor wijzigen.
Rechtermuisklik -> Properties
Je kunt alles laten zoals het is, echter Auto-Name wijzig je naar "Index
Based".
Vervolgens ga je chapters aanmaken.
Ga je met je muis naar het punt waar je chapter wilt hebben en klik met de muis.
Er komt een windowtje met properties. Als je daar op OK klikt, heb je daar een
chapter.
In die properties kun je ook even de tijd correct zetten, je zult namelijk echt
niet altijd tot op de milliseconde nauwkeurig geklikt hebben.
In die properties kun je gewoon met de hand de tijd goed zetten.
Alle settings nalopen
De diverse vereiste settings voor de main movie hebben wel behandeld, en staan
dus al goed.
We moeten nog een paar kleine settings doorlopen:
- De Main Movie daadwerkelijk laten starten bij firstplay
Aangezien we in dit simpele voorbeeld geen menu aanmaken is het wel zo handig
om de main movie bij opstarten daadwerkelijk te laten starten, anders heb je
een volle schijf waar je niks mee kunt.
Sluit je Movie window en ga naar "Connections"
Links in de tree selecteer je de allerbovenste tak (als je nog niet opgeslagen
hebt is dat "Untitled1 Project").
Onderin de connections (Targets Bin) sleep je "Movie1 Chapter1" naar
"First Play" (links bovenin All sources/Targets).
Dit commando zorgt er dus voor dat je dvdspeler bij het lezen van de dvd meteen
naar Chapter1 van Movie1 (de naam van de MainMovie als je deze niet gewijzigd
hebt) gaat. Chapter1 is namelijk altijd 0:0:0
- Audio en Subs goed zetten bij MainMovie
Het staat wel zo netjes dat de Audio en Subs meteen gezet worden voor kijker.
Dit doe je als volgt:
Helemaal bovenin de tree (als je nog niet opgeslagen hebt is dat "Untitled1
Project") doe je rechtermuisklik -> Properties
Een beetje in het midden bij "Initial Stream Setting" zet je de volgende
waarden:
* Set Audio to 1
* Set Subtitle to 1
De waarden 1 zijn de corresponderende getallen voor de streams. Stel dus dat je een 2e audiostream hebt in het Nederlands maar je wilt deze default aanzetten, dan wijzig je die naar "Set audio to 2".
Je kunt bij deze properties nog het e.e.a. nalopen, maar dit staat default
allemaal goed.
Selecter vervolgens nog even "Menu1" in de tree, en druk op DELETE
(we gebruiken in deze simpele versie namelijk geen menu).
De DVD compileren
Het einde is in zicht, we zijn er bijna
Helemaal rechtsonderin in DVD Maestro zie je in een groen vlak een waarde in
GBs staan.
Dit is de grootte van je project. Onthoud hoe groot dit is (ongeveer).
Om te kunnen compileren moet je eerst je project saven.
Doe dit dus eerst (File -> Save (of CTRL-S).
Hiernaa kun je Compileren (Tools -> Compile (of ALT-C), bij het compileren
zal er de eerste keer nog om een locatie gevraagd worden (hij onthoudt dit gedurende
je project).
Het compileren zal ongeveer een kwartiertje in beslag nemen, als hij klaar is
krijg je een popup en zie je daar meteen de eventuele foutmeldingen.
IFOedit
Aangezien dvd2dvd-r.be een zeer uitgebreide guide heeft staan, vond ik het
zinloos om het wiel opnieuw uit te vinden of de tekst te herschrijven. Die guide
staat hier.
Afromen
Over het algemeen zijn Japanse dvds van het type dvd5 en bevatten ze hooguit
twee afleveringen van 25 minuten, dus zul je geen moeite hebben met de beschikbare
ruimte op je lege dvd recordable.
Mocht je een dvd9 treffen omdat er toevallig drie afleveringen op staan, verklein
dan je project met DVD Shrink. Ik heb daar zelf nog geen ervaringen mee, dus
hier kan ik nog niet dieper op ingaan.
Je kunt natuurlijk ook de afleveringen apart rippen en zo steeds twee afleveringen
op één dvd passen.
Als alles goed is gegaan, kun je nu je dvd op de PC testen. Het mooist doe
je dit door even de directories met de ImageRecorder van Nero naar een dvd-video
image te schrijven. Het .NRG-bestand wat je dan krijgt is te openen met Daemon
Tools in een virtuele dvd-speler, en eenvoudig te openen in een programma als
PowerDVD.
Als je dvd goed loopt, kun je Nero van recorder laten wisselen en de bestanden
naar een echte dvd+/-r(w) schrijven.
Nog enkele tips:
- Tijdwaardes zijn uit ervaring op een single Athlon MP 2Ghz op een Asus A7N8X
met 1GB DDR3200 met Maxtor 7200rpm DiamondMax 9 IDE-schijven.
- Zorg voor veel vrije schijfruimte (een project als deze kost je al snel 10Gb
aan ruimte)
- Plaats alle benodigde files op een gedefragmenteerde NTFS schijf (NTFS fragmenteert
niet zo snel, maar fragmenteren doet ie toch uiteindelijk) en schrijf ze als
het ff kan weg naar een andere NTFS schijf, zeker als je machine wat minder
snel is of minder snelle schijven bevat.
- Heb geduld, dit komt de kwaliteit van je dvd alleen maar ten goede.
Handige links:
adriepols.nl De website
van Adrie Pols waar ik het demuxen heb geleerd. Er staan een heleboel handige
tutorials op deze site.
dvd2dvd-r.be Ook een
site waar ik erg veel inspiratie op heb kunnen doen voor de oplossing van mijn
specifieke probleem.
Disclaimer:
De hierboven beschreven methode is puur voor persoonlijk gebruik om de door
mijzelf geïmporteerde Japans gesproken dvds van ondertiteling te voorzien.
In geen geval wil ik het onrechtmatig kopieren en/of verhandelen van dvds en
dvd kopiën promoten. Ontzettend veel dank aan Koffie voor zijn hulp en
aanvullend commentaar, Aceton voor de ReStream-tip en Atomsk voor wat tips die me in staat stelden het met een programma minder te kunnen doen. Bijna alle tekst op deze pagina is voor mijzelf geschreven,
geïnspireerd op de tutorials van Koffie, Atomsk, Adrie Pols en de schijvers van
dvd2dvd-r.be. Screenshots van programma's zijn door mijzelf gemaakt. Mocht er toch iemand vinden dat ik plagiaat pleeg met de door mij geschreven
stukken, dan hoor ik dat graag met gegronde redenen per e-mail: kajcom[A]xs4all.nl.